30 september 2025
De opkomst van digitale misdaad in Nederland
De afgelopen jaren is de digitale criminaliteit flink toegenomen. Waar vroeger vooral fysieke diefstal of inbraak voor problemen zorgde, zijn het nu digitale aanvallen die mensen raken. Van phishingmails die bijna niet meer van echt te onderscheiden zijn tot deepfake video’s die worden ingezet voor fraude, criminelen weten steeds nieuwe manieren te vinden om slachtoffers te maken.
Online oplichting blijft groeien
In 2024 gaven ruim 2,4 miljoen Nederlanders van 15 jaar en ouder aan dat ze slachtoffer waren van online criminaliteit. Vooral online-oplichting en fraude namen toe. Denk aan aankoopfraude, waarbij je betaalt voor een product dat nooit wordt geleverd, of verkoopfraude, waarbij iemand geld overmaakt en de beloofde spullen uitblijven. Deze praktijken zijn vaak zo slim opgezet dat mensen er ongemerkt intrappen. Phishing blijft daarnaast een hardnekkig probleem. Criminelen sturen e-mails of sms’jes die sprekend lijken op berichten van banken of webshops. Zodra je nietsvermoedend op een link klikt en inlogt, hebben zij vrij spel. Het doet denken aan de risico’s die je ook ziet bij een online casino, waar het belangrijk is om alleen bij betrouwbare partijen te spelen en nooit zomaar je gegevens af te geven. Het laat zien hoe dun de scheidslijn kan zijn tussen vermaak en gevaarlijk terrein.
Jongeren zijn vaker slachtoffer
Uit cijfers blijkt dat vooral jongeren vaker slachtoffer worden van digitale criminaliteit dan ouderen. Bij de groep van 15 tot 25 jaar gaat het om ongeveer één op de vijf jongeren, terwijl dit bij 65-plussers rond de tien procent ligt. Vooral online bedreiging, pesten en intimidatie spelen hierbij een grote rol. Jongeren brengen veel tijd online door en zijn daardoor ook vaker een doelwit.
Gevolgen zijn meer dan financieel verlies
Wie denkt dat online criminaliteit alleen gaat om geld verliezen, heeft het mis. Slachtoffers geven vaak aan dat hun vertrouwen in mensen afneemt. Bijna vier op de tien voelt zich minder veilig en een deel kampt zelfs met slaapproblemen, angst of somberheid. Zeker bij bedreiging of intimidatie kan dit diepe sporen nalaten. Het gaat dus niet alleen om een lege bankrekening, maar ook om psychische schade.
Melding en aangifte, maar niet altijd
Hoewel bijna de helft van de slachtoffers melding maakt bij de politie of een instantie, blijft de andere helft stil. De reden is vaak dat men denkt dat het toch geen zin heeft of dat het incident te klein lijkt. Vooral bij hacken en phishing wordt minder vaak aangifte gedaan. Toch kan melden wel degelijk helpen, want het geeft instanties een beter beeld van de omvang van digitale misdaad.
Nieuwe vormen van digitale fraude
Wat het extra zorgelijk maakt, is dat criminelen steeds creatiever worden. Deepfake video’s en stemmen worden ingezet om mensen te misleiden. Denk aan een nep-telefoontje van je ‘baas’ die vraagt om geld over te maken, of een video waarin iemand ogenschijnlijk iets zegt wat nooit echt is gebeurd. De technologie ontwikkelt zich razendsnel en de fraudeurs lopen vaak net een stap voor. Ook andere online risico’s, zoals nepwebshops of misleidende advertenties, liggen continu op de loer. Hier is dezelfde voorzichtigheid nodig als bij entertainmentplatforms zoals een online casino. Je wilt zeker weten dat je met een legitieme partij te maken hebt en niet met criminelen die uit zijn op je gegevens of je geld.