Britse recherche pakt 55 miljoen pond af van Aziatisch witwasnetwerk | Chinees kocht dinosaurusfossielen voor 13 miljoen
Van een witwasnetwerk dat in Singapore al ruim 2 miljard euro aan criminele winst moet betalen, heeft de Britse National Crime Agency (NCA) 55 miljoen pond (ruim 62 miljoen euro) aan vermogen afgepakt. De NCA heeft twee mannen in beeld die betrokken zouden zijn bij illegale onlinegokbedrijven en fraudecentra in Azië. Een van de betrokkenen kocht in 2023 zestien luxeappartementen in Londen voor bijna 25 miljoen pond, zonder daarvoor hypotheken af te sluiten.
Zonder hypotheek
De autoriteiten in Singapore vorderden eerder al voor circa 1,75 miljard pond aan crimineel vermogen van de groep waar de twee hoofdverdachten leiding aan zouden hebben gegeven.
De 44-jarige Haika Xu kocht in 2023 zestien nieuwbouwappartementen in de Londense wijk Soho voor in totaal 24,7 miljoen pond. De aankopen werden gefinancierd zonder hypotheken en liepen via twee speciaal daarvoor opgerichte Britse vennootschappen. Xu was de uiteindelijke belanghebbende achter beide ondernemingen. Volgens de Britse recherche maakte hij deel uit van een internationaal netwerk dat grote hoeveelheden crimineel geld verplaatste.
Unexplained Wealth Order
In juni 2026 verkreeg de NCA een zogenoemde Unexplained Wealth Order (UWO) tegen Xu. Daarmee kon de dienst hem verplichten uitleg te geven over de herkomst van het geld waarmee hij de appartementen had gekocht. Xu, die nog altijd wordt gezocht door de autoriteiten in Singapore, besloot de vragen niet te beantwoorden en een schikking te treffen.
De NCA zal de zestien appartementen verkopen en 75 procent van de opbrengst behouden. Daarnaast ontvangt de dienst 1,2 miljoen pond aan huurinkomsten. De totale waarde van de schikking bedraagt 19,8 miljoen pond. Xu krijgt de resterende 25 procent, na aftrek van de verkoopkosten.
Illegale casino’s
Volgens de NCA is het geld afkomstig uit een internationaal crimineel netwerk dat zich onder meer bezighield met illegaal online gokken en digitale oplichting. De betrokken gokbedrijven opereerden vanuit Aziatische landen en richtten zich onder meer op Chinese klanten. Daarnaast verdenken opsporingsdiensten het netwerk van het witwassen van opbrengsten uit zogenoemde scam centres: fraudecentra waar slachtoffers via internet worden opgelicht, bijvoorbeeld met nepinvesteringen en andere vormen van financiële fraude.
Sprong uit hotel
De criminele opbrengsten werden via internationale ondernemingen en bankrekeningen verplaatst en vervolgens onder meer geïnvesteerd in vastgoed.
De herkomst van een deel van de geldstromen is in Singapore strafrechtelijk vastgesteld. Voor de afzonderlijke Londense vastgoedtransacties is niet in alle gevallen bewezen uit welk concreet misdrijf het geld afkomstig was. De Britse schikkingen zijn civielrechtelijke procedures en houden niet automatisch een schuldbekentenis in.
De tweede schikking betreft de 43-jarige Su Haijin, die in Singapore al is veroordeeld voor witwassen. Hij werd in augustus 2023 aangehouden tijdens een grote politieoperatie. Bij zijn arrestatie probeerde hij via een sprong vanaf de eerste verdieping van zijn woning te ontsnappen. Hij raakte daarbij gewond en werd uiteindelijk door agenten aangetroffen in een afwateringskanaal.
In april 2024 kreeg Su in Singapore veertien maanden gevangenisstraf. Uit het onderzoek bleek dat zijn onderneming Yihao Cyber Technologies geld had ontvangen van een buitenlandse onderneming die betrokken was bij illegale onlinegokactiviteiten.
35 miljoen pond kwijt
Volgens de Singaporese politie had Yihao Cyber Technologies geen daadwerkelijke legale bedrijfsactiviteiten waarmee de ontvangen bedragen konden worden verklaard. Su gebruikte bovendien vervalste financiële documenten om de herkomst van het geld te verhullen. In Singapore moest hij al ongeveer 165 miljoen Singaporese dollar aan vermogen afstaan.
De Britse NCA heeft nu ook beslag gelegd op zijn Britse bezittingen. Su stemde ermee in 75 procent van het betrokken vermogen af te staan, met een gezamenlijke waarde van ruim 35 miljoen pond.
Daaronder bevinden zich twee panden aan Oxford Street en Princes Street in Londen, ruim 2,6 miljoen pond aan huurinkomsten en 300.000 pond op een bankrekening. De Britse High Court keurde beide schikkingen op 12 november goed.
Dinosaurusfossielen afgepakt
De twee mannen behoren volgens de NCA tot hetzelfde internationale criminele netwerk als de 37-jarige Su Binghai, van wie de Britse autoriteiten vorig jaar al voor meer dan twintig miljoen pond aan bezittingen terugvorderden. Tot zijn vermogen behoorden luxeappartementen in Londen en drie kostbare dinosaurusfossielen, waaronder skeletten van twee Allosaurussen en een Stegosaurus. De fossielen waren aangekocht voor 12,4 miljoen pond.
Met de nieuwste schikkingen heeft de NCA in twaalf maanden tijd ongeveer 75 miljoen pond aan vermogen teruggevorderd dat aan dezelfde vermoedelijke criminele organisatie wordt toegeschreven.
Miljarden in Singapore
De Britse onderzoeken komen voort uit een grootschalige witwaszaak die in augustus 2023 in Singapore aan het licht kwam. Bij een landelijke politieactie werden tien buitenlanders aangehouden. Zij werden later allemaal veroordeeld. Daarnaast stonden vijftien andere betrokkenen hun bezittingen in Singapore af.
De autoriteiten namen onder meer luxe villa’s, auto’s, contant geld, goud, cryptovaluta, sieraden en kunstvoorwerpen in beslag. In totaal werd ongeveer drie miljard Singaporese dollar, omgerekend circa 2,11 miljard euro, aan crimineel vermogen teruggevorderd.
Nederland afpakregeling
De Britse NCA maakt bij deze onderzoeken gebruik van Unexplained Wealth Orders. Daarmee kunnen personen met omvangrijk, vermoedelijk crimineel vermogen worden gedwongen de rechtmatige herkomst ervan te verklaren. De autoriteiten kunnen vervolgens via civielrechtelijke procedures proberen dat vermogen af te pakken, zonder dat daarvoor eerst een strafrechtelijke veroordeling nodig is.
Nederland kent nog geen rechtstreeks equivalent van deze Britse regeling. Wel heeft het kabinet op 6 november 2026 een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd dat confiscatie van crimineel vermogen zonder voorafgaande strafrechtelijke veroordeling mogelijk moet maken. Het Openbaar Ministerie moet daarbij onderbouwen dat waardevolle goederen verband houden met strafbare feiten. Belanghebbenden krijgen de mogelijkheid de rechtmatige herkomst aan te tonen. De rechter beslist uiteindelijk over het afpakken van het vermogen. Het wetsvoorstel is nog niet aangenomen.