Eis: tot 20 jaar cel voor moordpoging Iraanse activist
Het Openbaar Ministerie heeft donderdag celstraffen tot twintig jaar geëist tegen zes verdachten die betrokken zouden zijn geweest bij een poging om de Iraanse journalist en activist Siamak Tadayon Tahmasbi in Haarlem te liquideren. Volgens het OM opereerden de verdachten als een internationaal moordcommando dat tegen betaling bereid was mensen te doden. Inlichtingendienst AIVD acht het waarschijnlijk dat Iran achter de aanslag zat.
Beveiligingscamera’s
De aanslag werd in de nacht van 5 op 6 juni 2024 op het laatste moment voorkomen. Tahmasbi zag via beveiligingscamera’s twee mannen bij zijn woning en drukte op een alarmknop die hij vanwege eerdere bedreigingen had gekregen. Twee motoragenten waren snel ter plaatse en hielden na een korte achtervolging de Tunesiër Mehrez A. en de Colombiaan Gabriel O.S. aan.
De twee hadden doorgeladen vuurwapens bij zich. Ook hadden zij een voorhamer meegenomen waarmee zij volgens het OM een raam van de woning wilden inslaan.
Tahmasbi, die online een groot bereik heeft en zich openlijk tegen het Iraanse regime keert, leeft sinds de aanslag onder zware beveiliging. Hij vertelde deze week in de rechtbank dat hij feitelijk zijn vrijheid heeft verloren en tegenwoordig in safehouses verblijft.

‘Missie moet afgemaakt worden’
Uit onderschepte berichten blijkt volgens justitie hoe de liquidatie minutieus werd aangestuurd. Hoofdverdachte Sami Bekal Bounouare gaf vanuit het buitenland instructies. Toen de uitvoerders op 6 juni merkten dat zij een voorhamer waren vergeten, moesten zij terug om die op te halen. Bounouare zou erop hebben aangedrongen dat de opdracht hoe dan ook moest worden uitgevoerd.
Een van de mannen kreeg volgens het OM de instructie het raam kapot te slaan en direct gewapend naar binnen te gaan. Na de moord moest, indien mogelijk, een foto worden gemaakt. Daarna zou het geld in Medellín worden betaald.
De Tunesische verdachte Mehrez A. heeft inmiddels bekend dat hij naar Nederland was gekomen om iemand te vermoorden. Hij verklaarde dat hij Tahmasbi niet kende en zelfs diens naam niet wist. Volgens hem draaide het uitsluitend om geld.
Tegen A. eiste het OM vijftien jaar en twee maanden gevangenisstraf. Tegen de Colombiaanse medeverdachte Gabriel O.S. is dertien jaar en drie maanden geëist.
Eerste ploeg
De liquidatiepoging van juni was niet de eerste poging om een moordploeg naar de woning te sturen. Volgens het OM kreeg Bounouare op 19 mei 2024 een eerste groep zover naar Haarlem te reizen. De mannen moesten de activist observeren en hem neerschieten wanneer hij voor een geopend raam stond te roken. Bounouare zou de opdracht hebben omschreven als ‘een hele gemakkelijke missie’.
Dat plan liep mis doordat de mannen in de buurt opvielen. Een bewoner zag drie mannen met capuchons rondhangen en fotografeerde hun auto. Een dag later werden zij in de omgeving van de woning door de politie gecontroleerd. Op 27 mei verlieten zij Nederland en keerden ze terug naar Italië.
Tegen een 42-jarige Colombiaan die bij deze voorbereidingen betrokken zou zijn geweest, is tien jaar en zes maanden gevangenisstraf geëist.
Vrouw observeerde
Een 29-jarige Chahinez K., alias “Chy” uit Den Bosch zou al eerder informatie over Tahmasbi hebben verzameld. Volgens het OM stond zij op 26 april 2024 bij zijn woning te posten en stuurde zij Bounouare berichten over zijn gedrag. Ze meldde onder meer wanneer hij bij het raam stond te roken en stuurde een foto. De informatie dat Tahmasbi daadwerkelijk op het betreffende adres woonde en nauwelijks naar buiten ging, zou later bij het opstellen van het moordplan zijn gebruikt.
Het OM beschouwt haar als medeplichtig aan de poging tot moord en eist zes jaar gevangenisstraf.
Een 23-jarige Fransman zou vervolgens de wapens hebben klaargelegd die voor de tweede moordpoging waren bestemd. Hij verstopte ze volgens justitie in bosjes bij een McDonald’s in Santpoort-Noord, maakte daarvan een filmpje en stuurde dat door. Tegen hem is zeven jaar geëist.
Internationaal gezocht
De zwaarste eis, twintig jaar gevangenisstraf, is voor de voortvluchtige Sami Bekal Bounouare. De inmiddels 29-jarige Spaans-Marokkaanse verdachte woonde vanaf 2010 jarenlang in Nederland, onder meer in Rotterdam, Schiedam en Den Bosch. Hij wordt niet alleen gezocht voor de Haarlemse zaak. De politie verdenkt hem ook van betrokkenheid bij de liquidatie van de 37-jarige Wisam Al-Albassi in Capelle aan den IJssel in 2021. Al-Albassi werd doodgeschoten terwijl hij zijn hond uitliet.
Daarnaast wordt Bounouare in Spanje verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op de Spaanse oud-politicus en voormalige Europarlementariër Alejo Vidal-Quadras. Die werd op 9 november 2023 in Madrid op straat in zijn gezicht geschoten en overleefde de aanslag. Vidal-Quadras is een uitgesproken criticus van het Iraanse regime en onderhoudt banden met de Iraanse oppositie.
De Nederlandse politie heeft 50.000 euro uitgeloofd voor informatie die leidt tot de arrestatie van Bounouare. Hij is de afgelopen jaren onder meer gesignaleerd in Colombia, Brazilië, Turkije, Spanje en Qatar.
Iran opdrachtgever
De mogelijke rol van de Iraanse staat maakt formeel geen deel uit van strafrechtelijk onderzoek Murene. Dat onderzoek van politie en OM Noord-Holland richt zich op de uitvoerders en de tussenpersonen die de moord moesten organiseren. De AIVD trekt inmiddels wel een verdergaande conclusie. Volgens de inlichtingendienst is Iran waarschijnlijk verantwoordelijk voor zowel de poging om Tahmasbi in Haarlem te vermoorden als de aanslag op Vidal-Quadras in Madrid.
Volgens de AIVD past dat in een patroon waarbij Iran criminele netwerken gebruikt om tegenstanders van het regime in Europa uit de weg te ruimen. Juist doordat tussen de uiteindelijke uitvoerders en de vermoedelijke opdrachtgever verschillende tussenlagen zitten, is het strafrechtelijk moeilijk om de verbinding met Teheran te bewijzen.
Tahmasbi is al langer doelwit vanwege zijn publicaties. Hij heeft tienduizenden volgers op sociale media en publiceert onder meer over corruptie, sanctieontwijking en personen die volgens hem betrokken zijn bij repressie door het Iraanse regime. Volgens de Franse krant Le Monde betrapte Tahmasbi op 2 mei 2024, ruim een maand vóór de uiteindelijke liquidatiepoging, al personen die zijn woning probeerden binnen te dringen.
‘Crime as a service’
Het OM spreekt in de zaak van ‘crime as a service’: een netwerk waarin criminelen tegen betaling geweldsopdrachten aannemen zonder dat zij het slachtoffer kennen of zelf belang hebben bij de moord. Volgens justitie opereerden verschillende verdachten ook buiten Nederland. Personen uit hetzelfde netwerk worden in Spanje en Italië eveneens in verband gebracht met pogingen tot liquidatie.
Het OM noemt de aanslag op Tahmasbi daarom niet alleen een poging een man van het leven te beroven, maar ook een aanval op de vrijheid van meningsuiting. De activist had geen banden met het criminele milieu en werd volgens justitie uitsluitend doelwit vanwege zijn publieke activiteiten.
De rechtbank Haarlem doet op 21 december uitspraak.