Ondanks druk van OM moet verhoor officier van justitie over Encro-hack toch doorgaan

Ondanks druk van OM moet verhoor officier van justitie over Encro-hack toch doorgaan

Een jaar nadat de Bossche rechtbank in een grote xtc-zaak heeft besloten dat een officier van justitie van het landelijk parket moet worden gehoord over gang van zaken rond de hack van de EncroChat-server en telefoons (in Frankrijk in 2020) is dat nog altijd niet gebeurd. De rechtbank heeft vorige week bepaald dat – ondanks het verzoek van het Openbaar Ministerie dit verhoor te staken – het moet worden voltooid.

Door @Wim van de Pol

Het verhoor van de anonieme officier van justitie van het landelijk parket “LAP 0797” zou vanaf vorig najaar hebben moeten plaatsvinden bij de rechter-commissaris, maar dat gebeurde niet, het werd tussentijds gestaakt.

Na veel strubbelingen was besloten dat de officier vermomd en online in een andere ruimte zou kunnen worden verhoord. Nadat twee van een groter aantal advocaten door een deel van hun vragen heen was besloot de rechter-commissaris het verhoor te staken omdat het te stroperig verliep. Het moeizame verloop kwam mede doordat de LAP 0797 er lang over deed te antwoorden en opmerkelijk vaak wijzigingen en aanvullingen in antwoorden aanbracht.

Vooraf indienen

Het Openbaar Ministerie stelde daarna (onder meer) voor aan de rechtbank om de vragen vooraf in te dienen. Daartegen maakten de advocaten van de hoofdverdachte, Cem Polat, Ruben Poppelaars, Erik Thomas en Sanne Schuurman, hevig bezwaar. Vragen kunnen vaak wijzigen en er kunnen nieuwe vragen opkomen naar aanleiding van antwoorden. Bovendien is er geen rechtsregel die zou verplichten dat vragen aan een getuige vooraf moeten worden opgestuurd.

Staken

In februari was er opnieuw een regiezitting in de zaak, waar opnieuw verzoeken van de advocaten om meer informatie over de toedracht rond de Encro-hack aan de orde kwamen en ook opnieuw de kwestie van het verhoor van de officier van justitie LAP 0797. Het Openbaar Ministerie betoogde dat het beter was om het verhoor van de officier helemaal te staken en het verder maar schriftelijk af te werken.

De rechtbank besloot vorige week heel anders (het vonnis).

Eerlijk proces

De rechtbank is nog steeds van mening dat in het kader van het recht op een eerlijk proces de verdachten de gelegenheid moeten krijgen om te controleren wat de gang van zaken was bij de hack van hun Encro-chats. Advocaten moeten kunnen controleren of de inzet van die opsporingsmethode rechtmatig is verlopen. Omdat het Openbaar Ministerie geen enkele toelichting wil geven over de gang van zaken bij de hack vindt de rechtbank nog steeds dat officier LAP 0797 moet worden gehoord.

De rechtbank wil geen beperkingen opleggen aan de inhoud van de vragen.

Regie

De regie blijft in handen van de rechter-commissaris. Maar de rechtbank stelt wel nadere regels voor het verloop van het verhoor op die, naar zij hoopt, voor een snellere voortgang van het verhoor zullen zorgen.

Zo krijgt de rechter-commissaris wel vooraf inzage in gestelde vragen, maar LAP 0797 niet. LAP 0797 mag antwoorden op vragen schuldig blijven om die ‘op te zoeken’ en binnen een bepaalde termijn schriftelijk te beantwoorden. De officier mag daarbij geen ruggespraak houden. Hoe op dat laatste toezicht kan worden gehouden, schrijft de rechtbank overigens niet.

Groot belang

Deze beslissing van de rechtbank is van groot belang omdat er in vele andere lopende rechtszaken vragen over Encrochat (en Sky-ECC) spelen. Advocaten krijgen door het komende verhoor ook gelegenheid om kwesties aan de orde te stellen die tot nu toe in de ogen de rechtbank niet voldoende onderbouwd waren om te onderzoeken, zoals mogelijke inbreuken op de persoonlijke levenssfeer.

Ook ten aanzien van de mogelijkheid dat het verzamelen van de Encro-data door de Fransen niet volgens het EU-recht is gegaan kunnen in het verhoor officier LAP 0797 vragen worden gesteld.

Zie ook:

‘Veel data van Encro-telefoons verdwenen’

Europese advocaten: open brief met zorgen over EncroChat aan Europees bestuur

Rechtbanken hoorden lang niet alles over EncroChat-hack (UPDATE)